Ο ΥΠΟ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΧΥΤΑ ΣΤΟ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΟ ΑΠΟ ΤΩΡΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΦΕΙ ΤΟ ΘΑΛΑΣΣΙΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ

Λάσπη και μπάζα γέμισε για άλλη μια φορά η παραλία Σέσι του Γραμματικού μετά τη δυνατή νεροποντή και εξαιτίας των έργων που έχουν γίνει για την κατασκευή του ΧΥΤΑ. 

Οι κάτοικοι και φορείς της περιοχής διαπίστωσαν και σήμερα ότι ύστερα από μια δυνατή καταιγίδα που σημειώθηκε την Πέμπτη 22 Δεκεμβρίου, παρασύρθηκαν χώματα και μπάζα, με αποτέλεσμα μεγάλο τμήμα της ακτογραμμής στην περιοχή Σέσι να γεμίσει με λάσπη. 

Ανάλογο πρόβλημα είχε σημειωθεί και τον περασμένο Οκτώβριο μετά από δυνατές βροχές.

Οι δύο πρόσφατες αυτοψίες που διενήργησαν οι Επιθεωρητές περιβάλλοντος, διαπίστωσαν την ύπαρξη δύο ρεμάτων που διέρχονται μέσα από τον χώρο του ΧΥΤΑ, τα οποία μετά τη συνένωσή τους, καταλήγουν στον Νότιο Ευβοϊκό, πλησίον των παραλιών Μικρό και Μεγάλο Σέσι. 

Ήδη το φαινόμενο της μεταφοράς χιλιάδων τόνων λάσπης από τη χωματερή προς τη θάλασσα, σύμφωνα με μαρτυρίες κατοίκων, διαρκεί από τον Ιούλιο του 2010 και συνεχίζεται μέχρι σήμερα, προκαλώντας τεράστια καταστροφή στο θαλάσσιο οικοσύστημα.

ΠΗΓΗ: SKAI.GR

ΣΧΟΛΙΟ:

ΤΟ ΤΕΛΙΚΟ ΠΟΡΙΣΜΑ κ. ΕΠΙΘΕΩΡΗΤΕΣ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΠΟΤΕ ΘΑ ΕΚΔΟΘΕΙ; 

ΟΤΑΝ ΘΑ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟ;

ΦΙΛΟΤΙΜΟ, ΑΠ΄ ΟΤΙ ΦΑΙΝΕΤΑΙ ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ. 

ΟΥΤΕ ΝΤΡΟΠΗ;

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ. Η ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΑΜΑΣΚΟΥ

Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων

Συνάντηση συλλογικοτήτων Αττικής με θέμα:

“υπάρχει λύση για τα σκουπίδια – η κοινωνία θα την επιβάλλει”

Αθήνα, 10 Δεκεμβρίου 2011, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο (ΑΣΟΕΕ)

Εισήγηση

Δημήτρης Δαμάσκος

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

Για την διαχείριση των απορριμμάτων, όπως και για την αντιμετώπιση κάθε προβλήματος, προέχει η πρόληψη.

Αυτό υπαγορεύουν οι κανόνες της τέχνης της επιστήμης, η αρχή της εγγύτητας, αλλά και η κοινή λογική.

Αυτό, ευτυχώς, είναι και το πνεύμα της νέας οδ.2008/98 όπου στο άρθρο 4(1) έχει με απόλυτη προτεραιότητα την πρόληψη με την εξής ιεράρχηση:

α) πρόληψη

β) προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση

γ) ανακύκλωση (κομποστοποίηση)

δ) ενεργειακή αξιοποίηση (με την απαίτηση ο συνολικός βαθμός απόδοσης να είναι πάνω από 65%)

ε) διάθεση ( είναι η ταφή σε ΧΥΤ αλλά και η καύση αν ο συνολικός βαθμός απόδοσης είναι κάτω από 65%)

Η σημασία αυτής της ιεράρχηση είναι ότι πρέπει εξαντλούνται οι δυνατότητες των πρώτων σταδίων ούτως ώστε να περιορίζεται η εφαρμογή των τελευταίων.

Δηλαδή , το μέγεθος των επιλογών που είναι στο τέλος της ιεράρχησης (π.χ. η διάσταση ενός ΧΥΤ ή ενός εργοστασίου καύσης ή μιας ΕΜΑΚ) να είναι όσο το δυνατόν μικρότερο. 

Και αυτό να μπορεί να προσδιοριστεί με την τεκμηρίωση ότι έχουν εξαντληθεί όλες οι δυνατότητες των προηγουμένων επιλογών-σταδίων της ιεράρχησης (π.χ. η οικιακή και δημοτική κομποστοποίηση καθαρών οργανικών με ΔσΠ κλπ).

Είναι προφανές ότι η αποφυγή της σύμμειξης των απορριμμάτων είναι μέτρο πρόληψης.

Αντίθετα , η σύμμειξη των απορριμμάτων δυσκολεύει, έως και αποκλείει, τις προτεραιότητες της οδηγίας.

Για παράδειγματα.

1/ μία γυάλινη συσκευασία δύσκολα ανακτάται για επαναχρησιμοποίηση αν δεν προληφθεί να μην μπει σε μια σύμμεικτη μάζα απορριμμάτων.

2/ Το πλαστικό και το χαρτί δεν ανακτάται από τα σύμμεικτα σε ανακυκλώσιμη κατάσταση (βλ.ΕΜΑΚ Λιοσίων όπου γίνεται ‘’καύσιμο’’ R.D.F.και τελικά θάβεται).

3/ Ομοίως και στα κεντρικά ΚΔΑΥ με τους Μπλέ κάδους που η σύμμειξη των υλικών των συσκευασιών έχει και κόστος και μειωμένη απόδοση και μεγαλύτερο ‘’ανθρακικό αποτύπωμα’’ από μια μέθοδο ανάκτησης συσκευασιών με ΔσΠ. 

4/ Το κομπόστ από τα οργανικά που ανακτάται από τα σύμμεικτα είναι επικίνδυνα μολυσμένο (βλ.ΕΜΑΚ , internet< C.L.P.> compost like output) ενώ αντίθετα με ΔσΠ το αποτέλεσμα είναι άριστο.

1/4

Είναι λοιπόν προφανές ότι στα μέτρα πρόληψης ανήκει και η ‘’μη ανάμιξη’’ και αυτό συνεπάγεται ότι είναι σαφής και ξεκάθαρη η απαίτηση του αρθρου 4(1) της νέας οδηγίας (2008/98) για Διαλογή στην Πηγή.

Διαλογή στην Πηγή σημαίνει συμμετοχή των επιχειρήσεων, των Δήμων (π.χ. κλαδέματα), και των πολιτών στο να μη αναμειγνύουν τα διάφορα υλικά σε μία σύμμεικτη μάζα απορριμμάτων που ο μόνος δυνατός τελικά τρόπος διαχείρισής τους είναι αποδεδειγμένα η καύση ή (και) η ταφή.

Από τα στοιχεία της eurostat είναι φανερό ότι στις περισσότερες ευρωπαικές χώρες δεν χρειάστηκε η οδ.2008/98 για να βάλουν σε τροχιά, πριν από την έκδοση της οδηγίας, αποτελεσματικές πολιτικές για την διαχείριση των αστικών τους απορριμμάτων.

Εκεί φαίνεται να στάθηκε αρκετή η κοινή λογική, ο έλεγχος της διαφθοράς, λίγες βασικές γνώσεις Φυσικής και Χημείας από το Γυμνάσιο, η έλλειψη αδιαφορίας, λίγο ‘’μεράκι’’, σεβασμός στο περιβάλλον, και λίγες οργανωτικές ικανότητες.

Σε αντίθεση με την χώρα μας που ο μέχρι τώρα τρόπος διαχείρισης αλλά και ο σχεδιασμός που επιχειρείται να εφαρμοστεί είναι σε πλήρη αντίθεση με κάθε τέτοια λογική, αδιαφορώντας και για το περιβάλλον και για την οικονομία και για την κοινωνία.

Τρείς από τις πολλές εικόνες που συνθέτουν την ζοφερή πραγματικότητα.

1/Στην Φυλή λειτουργεί ένας από τους μεγαλύτερους , αν όχι ο μεγαλύτερος χώρος ταφής σκουπιδιών στον κόσμο.

Προκαλεί ασθένειες και θανάτους και το κράτος μας δεν φρόντισε ,ή καλύτερα απέφυγε και αποφεύγει, ακόμα και την εκπόνηση μιας απλής επιδημιολογικής μελέτης.

2/Οι Δήμοι συλλέγουν τα κλαδέματα των πάρκων τους μαζί με ‘’ογκώδη’’ (στρώματα, έπιπλα, ελενίτ ! ) και τα στέλνουν στην όποια ‘’χωματερή’’ μαζί με τα υπόλοιπα σύμμεικτα.

3/Πανάκριβο και αναποτελεσματικό σύστημα ανακύκλωσης συσκευασιών ‘’σύμμεικτου τύπου’’.

Οι μπλε κάδοι, όπου ο πολίτης καλείται να απορρίψει σύμμεικτες όλες τις συσκευασίες, συγκέντρωσαν το πανελλαδικα΄2010 μόνο 185.000 τόνους. Αυτό είναι το 3,7% του συνόλου των απορριμμάτων που σημαίνει λιγότερο από το 9% των υλικών συσκευασιών.

ΟΙ ΠΕΣΔΑ

Κοινό χαρακτηριστικό όλων των ΠΕ.Σ.Δ.Α. είναι οι υπερδιαστασιολογημένες εγκαταστασεις διαχείρισης σύμμεικτων τύπου Φυλής.

Οι πανομοιότυπες προβλέψεις του ΠΕΣΔΑ Αττικής για την Κερατέα και το Γραμματικό είναι από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα προφανούς ασυμβατότητας με την κείμενη νομοθεσία αλλά και την κοινή λογική.

Ο ΠΕ.Σ.Δ.Α. προβλέπει ακριβώς τις ίδιες εγκαταστάσεις και στις δύο Ο.Ε.Δ.Α.. Αυτή του Γραμματικού είναι για τις 200.000 πληθυσμού της Β.Α. Αττικής και της Κερατέας για τις επίσης περίπου 200.000 της Ν.Α. Αττικής.

Για κάθε μία από αυτές τις Ο.Ε.Δ.Α. ισχύουν τα εξής:

200.000 κάτοικοι, σύμφωνα και με την eurostat, παράγουν το πολύ 100.000 τόνους αστικών απορριμμάτων.

Το σύνολο των εγκαταστάσεων διαχείρισης είναι:

-ένα ΚΔΑΥ των 72.500 τόνων/έτος,

-μία ‘’μονάδα’’ κομποστ. πρό-διαλεγμένου 40.000 τόνων/έτος,

-ένα Εργοστάσιο Βιολογικής Ξήρανσης(SRF) δυναμικότητας 127.500 τόνων/έτος

-και τέλος ένας ΧΥΤ με επίσης 127.500 (για διάρκεια ζωής 20 χρόνια) 

Σύνολο δηλαδή εγκαταστάσεων 367.500 τόνοι/έτος.

2/4

Ακόμα και αν δεν υπήρχε καμία νομοθεσία πρόληψης και με μία μακροσκοπική θεώρηση των παραπάνω είναι φανερό ότι η κάθε Ο.Ε.Δ.Α. είναι ήδη 3,7 φορές μεγαλύτερη.

Αυτό είναι προφανώς μόνο μια πρώτη υπό-εκτίμηση του αληθινού μεγέθους του οικονομικού σκανδάλου και του οικολογικού εγκλήματος.

Ο λόγος είναι ότι θεωρεί σαν δεδομένο την μηδενική εφαρμογή της νομοθεσίας (2008/98) δηλαδή μηδενική πρόληψη, μηδενική επαναχρησιμοποίηση, μηδενική ανακύκλωση, μηδενικούς διαχωρισμούς στην πηγή, μηδενική οικιακή ή (και) δημοτικής κλίμακας κομποστοποίηση, μηδενική εφαρμογή οποιουδήποτε στοιχείου από τα πολλά επιτυχημένα μοντέλα διαχείρισης σε άλλες χώρες αλλά και σε άλλες περιοχές στην Ελλάδα (βλ. Ελευσίνα).

Και αυτό σαν δεδομένο είναι σίγουρα αδύνατον να σταθεί.

Σύμφωνα πάλι με την eurostat o μέσος όρος EU14 των ποσοτήτων ανακύκλωσης και κομποστοποίησης με ΔσΠ και μικρές αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις φτάνει το 50% και μόνο το υπόλοιπο που παραμένει σε σύμμεικτη μορφή πάει σε κάπου τύπου κεντρική (και τύπου ΠΕΣΔΑ) Ο.Ε.Δ.Α..

Η ελληνική κοινωνία, λίγο να βοηθηθεί, μπορεί εύκολα και γρήγορα να φτάσει στο ευρωπαικό αυτό μέσο όρο που σημαίνει ότι οι ΟΕΔΑ σε Γραμματικό και Κερατέα είναι περίπου 8 φορές υπερδιαστασιολογημένες ! …….Ένα τεράστιο οικολογικό έγκλημα και ένα ακόμα τεράστιο οικονομικό σκάνδαλο μέσα σε περίοδο λιτότητας και μνημονίων.

Σύμφωνα με μελέτη και ανακοινώσεις του καθ. Α. Οικονομόπουλου το προϋπολογιζόμενο κόστος των ΠΕΣΔΑ στήν Ελλάδα ξεπερνάει τα 2,5 ΔΙΣ euro και εάν αν εφαρμοσθεί θα καταλήξουμε σαν χώρα να παρασκευάζουμε περίπου 1.000.000 τόνους/έτος SRF και αυτό είναι όσο παρασκευάζει από τα σκουπίδια της ολόκληρη η υπόλοιπη Ευρώπη.

Το SRF o μόνος τρόπος να διατεθεί είναι στις τσιμεντοβιομηχανίες, όπου και εκεί πρόβλημα είναι.

H επιδίωξη όμως του ΥΠΕΚΑ φαίνεται να είναι για κάτι ακόμα χειρότερο.

Ολόκληρη η τσιμεντοβιομηχανία της χώρας μας, σύμφωνα με τις ίδια πηγή, υπερκαλύπτεται από το ήδη παραγόμενο RDF .της γνωστής (από το 2001) ΕΜΑΚ Λιοσίων.

Η επιδίωξη του ΥΠΕΚΑ είναι να κάψει το SRF επιδοτούμενο (από εμάς) σαν Α.Π.Ε. ΒΙΟΜΑΖΑ (με ποσόστωση) σε ιδιωτικές εγκαταστάσεις.

Το SRF έχει μόνο μία εφαρμογή , την καύση, αν δεν καεί θα πρέπει να θαφτεί (όπως γίνεται μέχρι τώρα με το RDF της ΕΜΑΚ Λιοσίων) και αυτό εκτός από μία πανάκριβη τρύπα στο νερό, είναι και παράνομο σύμφωνα και με την οδηγία 98/2008 σχετικά με την απαιτούμενη εκτροπή των βιολογικών από την ταφή.

Ο παράλογος αυτός σχεδιασμός που έχει επιβληθεί με την βία, την παραπληροφόρηση και την προπαγάνδα, επιχειρεί να διατηρείται τα το σύνολο σχεδόν των απορριμμάτων (τουλάχιστον το 80%) σε σύμμεικτη κατάσταση για να τα οδηγήσει στην ΒΙΟΞΗΡΑΝΣΗ και στην παραγωγή του RDF το 50% των σκουπιδιών της χώρας με μεγάλο οικολογικό κόστος, μεγάλα κατασκευαστικά κόστη αλλά και μεγάλο διαχειριστικό κόστος που πρέπει να ξεπερνάει και τα 300 euro/ τόνο .

Η υπόλοιπη Ευρώπη οδηγεί μόνο το 2% των σκουπιδιών της (ως μη χείρον βέλτιστο) στην Βιολογική Ξήρανση (παραγωγή SRF). 

Και ήδη κατά μέσο όρο λιγότερο από το 50% σε κεντρικές ‘’ολοκληρωμένες΄΄ εγκαταστάσεις που και αυτό μειώνεται δυναμικά με την διαρκώς αυξανόμενη ορθολογική διαχείριση, με την συμμετοχή του πολίτη, με κίνητρα, και μικρές αποκεντρωμένες εγκαταστάσεις κοινωνικού οφέλους που αυτό συνεπάγεται.

3/4

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Η κατάσταση με τους ΠΕΣΔΑ είναι τόσο εξωφρενικά ανορθολογική που η μη-αντιμετώπισή της και το ότι ακόμα ‘’περνάει’’  λερώνει και ενοχοποιεί κόμματα, ΜΚΟ, νομικό σύστημα, δημόσιους λειτουργούς, ..εμάς όλους…,Πανεπιστήμια, τα πάντα.

Παράλληλα όμως, επειδή οι ΠΕΣΔΑ είναι μία πολύ κακο-στημένη απάτη δημιουργούν μία τεράστια ευκαιρία για την κοινωνία στο να τους χρησιμοποιήσει σαν διαγνωστικό εργαλείο αποκάλυψης των πολιτικών και ενός μεγάλου μέρους, των μηχανισμών διαπλοκής και διαφθοράς που έφεραν την χώρα μας σε αυτή τη δεινή κατάσταση.

Που αν κρίνουμε από την πορεία υλοποίησης των ΠΕ.Σ.Δ.Α. οι μηχανισμοί αυτοί φαίνεται να υπάρχουν παντού και να λειτουργούν αλώβητοι.

Πρέπει να δώσουμε τέλος. 

Η γνώση και η θέση δεν είναι προνόμια, είναι κοινωνική υποχρέωση.

Δημήτρης Δαμάσκος

μηχανολόγος μηχανικός

τηλ.210 -9629182

6977 464619

email: damaskosdimitrios@gmail.com

ΕΡΧΕΤΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟ ΓΥΡΟΣ ΣΤΗΝ ΚΕΡΑΤΕΑ;

• γράφει ο Αντώνης Κυπρής

Παρά τις 128 ημέρες συνεχών κινητοποιήσεων στα περίφημα μπλόκα της Κερατέας και παρά τις δικαστικές αποφάσεις που έχουν δικαιώσει τους κατοίκους της περιοχής το κράτος συνεχίζει την προσπάθεια τρομοκράτησής τους.

Συγκεκριμένα εδώ και λίγες ημέρες ελικόπτερο της αστυνομίας πετάει για αρκετές ώρες πάνω από τον αρχαιολογικό χώρο του Οβριόκαστρου. Το γεγονός έχει προκαλέσει την έντονη αντίδραση των κατοίκων οι οποίοι προειδοποιούν ότι θα βγουν και πάλι στους δρόμους δηλώνοντας ότι είναι έτοιμοι για έναν 2ο γύρο ο οποίος θα είναι εντελώς διαφορετικός και πιο έντονος από την προηγούμενη φορά.

Το παρακάτω κείμενο που στάλθηκε στο ίντερνετ από κάτοικο της περιοχής είναι χαρακτηριστικό του κλίματος που επικρατεί:

«Η Κερατέα από τις 11/12/2010 έως τις 18/4/2011, βίωσε ημέρες κατοχής, βίας καθώς και κτηνώδους καταστολής. Η Ελληνική Αστυνομία αποδεικνύοντας το μεγάλο της μίσος για τους πολίτες προέβη σε βιαιότητες και ακρότητες χωρίς προηγούμενο. Πυκνά νέφη δακρυγόνων μαζικές συλλήψεις, ψευδείς κατηγορίες, καθώς και άγριοι ξυλοδαρμοί συνιστούσαν το σκηνικό. Ήταν μια καλή προπόνηση για να καταπνίξουν όλες τις υπόλοιπες διαδηλώσεις όπως, στο Σύνταγμα και στη Θεσσαλονίκη. Παρόλα αυτά η σύγκρουση αυτή έληξε, χωρίς (από τύχη) θύματα. Η Κερατέα απέδειξε ότι δεν έχει μια στείρα αντίδραση, αλλά έχει και αντιπροτάσεις για να υποστηρίξει τη θέση της.

»Όμως η κυβέρνηση μάλλον διψάει για αίμα. Όχι μόνο σιωπά επιδεικτικά στην αντιπρότασή μας,ΑΛΛΑ βλέπουμε όλοι εδώ και λίγες μέρες ελικόπτερο της αστυνομίας πετάει για αρκετές ώρες πάνω απ' το Οβριόκαστρο. Είναι αρκετά πιθανό να ετοιμάζεται 2ος γύρος συγκρούσεων, όπου αυτή τη φορά είναι πιο σίγουρη η ύπαρξη νεκρών. Είναι να απορεί κανείς αν όλη αυτή η κατάσταση έχει να κάνει με τη διαχείριση των απορριμμάτων ή αποτελεί θέμα γοήτρου η θανατική καταδίκη της Κερατέας.

»Όποια και να είναι η πρόθεσή τους όμως, εμείς θα είμαστε έτοιμοι να αγωνιστούμε για να υπερασπίσουμε τον τόπο μας. Το χρωστάμε στην ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ μας» καταλήγει το κείμενο.

Η αλήθεια πάντως είναι ότι για να σταματήσει η «εμφύλια σύρραξη» στην περιοχή μεταξύ κράτους και κατοίκων θα πρέπει το κράτος να ασχοληθεί ουσιαστικά με τις προτάσεις που έχουν καταθέσει κατά καιρούς οι κάτοικοι και να καταλήξει σε μια συγκεκριμένη απόφαση έχοντας στο επίκεντρό του τον άνθρωπο και τις συνθήκες διαβίωσής του.

Βέβαια δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι είναι «δύσκολοι καιροί για πρίγκιπες» πόσο δε μάλλον όταν ένα ολόκληρο κράτος σε καθημερινή βάση ασχολείται με την διάσωση του συστήματος μιας χώρας που παραπαίει και πετάει τις συνθήκες διαβίωσης, την ανθρώπινη ζωή και αξιοπρέπεια στον κάλαθο των αχρήστων…

ΠΗΓΗ: "ΤΟ ΠΟΝΤΙΚΙ"

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΑΝΤΗΣΗΣ ΣΥΛΛΟΓΙΚΟΤΗΤΩΝ ΑΤΤΙΚΗΣ "ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ-Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ"

Συνάντηση συλλογικοτήτων Αττικής 

“υπάρχει λύση για τα σκουπίδια – η κοινωνία θα την επιβάλλει” 

Αθήνα, 10 Δεκεμβρίου 2011, στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο (Α.Σ.Ο.Ε.Ε.) 

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Ενότητα 1 (11.00 - 14.00) 

Η υφιστάμενη κατάσταση και η εναλλακτική λύση 

Παρεμβάσεις: 

· Οι σχεδιασμοί κυβέρνησης και εργολάβων - η υφιστάμενη κατάσταση στην Αττική (Βαγγελιώ Σωτηροπούλου) 

· Αποκεντρωμένη διαχείριση: η μόνη λύση απέναντι στην κρίση του μοντέλου διαχείρισης των απορριμμάτων (Βαγγέλης Στογιάννης) 

· Ορθολογικά μοντέλα διαχείρισης - τα ψιλά γράμματα (Δημήτρης Δαμάσκος) 

· Βασικά στοιχεία του θεσμικού πλαισίου για τη διαχείριση των απορριμμάτων (Γ. Μπάλιας) 

Ακολουθεί συζήτηση και η ενότητα ολοκληρώνεται με τη διερεύνηση της δυνατότητας να υιοθετηθεί μια πρόταση συναντίληψης. 

Διάλειμμα (14.00 – 15.00) 

Ενότητα 2 (15.00 - 18.00) 

Ο ρόλος της κοινωνίας, αντιστάσεις - πρωτοβουλίες - μέτωπα 

Παρεμβάσεις: 

· Δημόσιος χαρακτήρας: μοναδικός δρόμος για χαμηλό κόστος και διαχείριση φιλική στο περιβάλλον (εκπρόσωπος ΠΟΕ ΟΤΑ) 

· Ο ρόλος των δήμων στην εφαρμογή μιας εναλλακτικής διαχείρισης, δυνατότητες και δυσκολίες (Τάκης Κωστάκης, αντιδήμαρχος δήμου Ν. Ιωνίας) 

· Θέσεις και εμπειρίες επιτροπών αγώνα και συλλογικοτήτων 

Ακολουθεί συζήτηση και η ενότητα ολοκληρώνεται με προτάσεις συντονισμού και κοινών δράσεων.

ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΥΣΗ ΓΙΑ ΤΑ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ - Η ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΘΑ ΤΗΝ ΕΠΙΒΑΛΛΕΙ

Η «Πρωτοβουλία συνεννόησης για τη διαχείριση των απορριμμάτων» σας προσκαλεί στη συνάντηση συλλογικοτήτων της Αττικής με αντικείμενο τη διαχείριση των απορριμμάτων και θέμα:

“υπάρχει λύση για τα σκουπίδια – η κοινωνία θα την επιβάλλει”.

το Σάββατο, 10 Δεκεμβρίου 2011, 11.00 – 18.00,

στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο (πρώην ΑΣΟΕΕ), Πατησίων 76

Σε μια περίοδο, που:

· τα απεχθή οικονομικά μέτρα και τα διαδοχικά μνημόνια υποδεικνύουν τη διαχείριση των απορριμμάτων σαν προνομιακό πεδίο δραστηριοποίησης των μεγάλων οικονομικών ομίλων

· η διαχρονική κυβερνητική ανοχή και πριμοδότηση των εργολαβικών συμφερόντων έρχεται να συναντηθεί με έναν αντικοινωνικό και αντιπεριβαλλοντικό τύπο διαχείρισης, σε πλήρη διάσταση με το δημόσιο και κοινωνικό συμφέρον, η ανάγκη να μιλήσουμε δημόσια για ένα εναλλακτικό μοντέλο διαχείρισης των απορριμμάτων, να αναζητήσουμε κοινή γλώσσα και να συγκροτήσουμε το πιο πλατύ μέτωπο των κοινωνικών δυνάμεων είναι κάτι παραπάνω από επιτακτική.

Βάζουμε στο τραπέζι των συζητήσεων τους σχεδιασμούς κυβέρνησης και εργολάβων, τα βασικά στοιχεία του θεσμικού πλαισίου, τα ορθολογικά μοντέλα και τη λογική της αποκεντρωμένης διαχείρισης, σαν της μόνης λύσης απέναντι στην κρίση του μοντέλου διαχείρισης των απορριμμάτων. Διερευνούμε, παράλληλα, το ρόλο της κοινωνίας, αναδεικνύουμε τις αντιστάσεις και τις πρωτοβουλίες, δίνουμε το λόγο στα ζωντανά κινήματα των πολιτών και αναζητούμε τις αναγκαίες συνθέσεις.

Με τη συνάντηση αυτή φιλοδοξούμε να συνεισφέρουμε σε μια προσπάθεια ευρύτερης συνεννόησης και συσπείρωσης δυνάμεων στο «μέτωπο» της διαχείρισης των απορριμμάτων.

ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΣΚΟΥΠΙΔΙΩΝ: ΜΙΑ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΠΟΥ ΓΙΝΕΤΑΙ ΦΟΡΤΙΟ

• Άρθρο τoυ Βαγγέλη Στογιάννη

Ο επίμονος αγώνας των κατοίκων της Κερατέας πρόσφατα, αλλά και όσοι άλλοι προηγήθηκαν αλλού, άσχετα από οποιαδήποτε άλλη πτυχή τους προσέφεραν μια τεράστια υπηρεσία: ανέδειξαν το τεράστιο πρόβλημα της κυρίαρχης αντίληψης για τις πολιτικές διαχείρισης των απορριμμάτων. Σήμερα είναι φανερό ότι σύντομα αυτό το πρόβλημα θα αγγίξει με άμεσο και οδυνηρό τρόπο τους κατοίκους όλης της χώρας. Το ζήτημα αυτό, με τη διαχρονική ευθύνη των κομμάτων εξουσίας αλλά και την ανοχή, την αδιαφορία και την συνενοχή των ΟΤΑ, τείνει να καθιερωθεί σαν το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό και οικονομικό σκάνδαλο των τελευταίων δεκαετιών, με ολέθριες συνέπειες στην ποιότητα ζωής, την δημόσια υγεία και το βιοτικό επίπεδο των ανθρώπων στην Ελλάδα. 

Ποια είναι η ουσία του θέματος

Αντίθετα με την εικόνα που καλλιεργούν τα ΜΜΕ παρουσιάζοντας τεχνικά αδιέξοδα προκειμένου να αποδεχτεί η κοινωνία ως δήθεν αναπόφευκτες καταστροφικές γι’ αυτήν επιλογές, προς όφελος των συμφερόντων των μεγάλων κατασκευαστικών και επιχειρηματικών ομίλων, το θέμα δεν έγκειται στο ΠΟΥ θα πάνε τα σκουπίδια, αλλά κυρίως στο ΠΩΣ θα γίνεται η διαχείρισή τους. 

Το δεδομένο από το οποίο οφείλουμε να ξεκινήσουμε είναι ότι η σύνθεση των απορριμμάτων είναι γνωστή (40 - 60% ανακυκλώσιμα, 40-60% ζυμώσιμα, έως 10% υπολείμματα και αδρανή). Το βασικό ζήτημα το οποίο προκύπτει είναι η ανακύκλωση και αξιοποίηση όλων αυτών. 

Η βασική πρόταση

Α) Σε επίπεδο παραγωγής απορριμμάτων απαιτείται διαλογή στην πηγή (νοικοκυριό, χώρος εργασίας κλπ.) κατά κατηγορίες ανακυκλώσιμων υλικών όπως π.χ. 1. χαρτί, 2. πλαστικά, μέταλλα, γυαλί 3. ζυμώσιμα (υλικά φυτικής ή ζωικής προέλευσης) 4. υπολείμματα κάθε είδους. 

Ένα σύστημα διαλογής στην πηγή θα μειώσει δραστικά την παραγωγή σύμμεικτων απορριμμάτων (απορρίμματα που δεν έχει προηγηθεί διαλογή και διαχωρισμός τους). Η διαλογή στην πηγή έχει να κάνει ασφαλώς και με τη διαπαιδαγώγηση του πληθυσμού – όμως το θέμα αυτό είναι απλά θέμα χρόνου, διαφώτισης και παιδείας 

Β) Σε επίπεδο Δήμου, ομάδων Δήμων, ή πληθυσμιακών ενοτήτων έως 200.000 ανθρώπων χρειάζεται ξεχωριστή αποκομιδή των προδιαλεγμένων από τα σύμμεικτα και διοχέτευση του συνόλου των απορριμμάτων σε μικρές κοντινές, χαμηλού κόστους εγκαταστάσεις. Οι εγκαταστάσεις αυτές θα είναι ολοκληρωμένης διαχείρισης με στοιχειώδη μηχανολογικό εξοπλισμό διαχωρισμού των σύμμεικτων που απομένουν. 

Η διαλογή των σύμμεικτων θα επιτρέπει την αφαίρεση των ανακτισίμων τα οποία προστιθέμενα στις αντίστοιχες κατηγορίες των προδιαλεγμένων οδηγούνται για περαιτέρω μεταποίηση και επαναχρησιμοποίησή τους από κεντρικές βιομηχανικές μονάδες π.χ. λιώσιμο του αλουμινίου ή του γυαλιού και κατασκευή άλλων προϊόντων από αλουμίνιο ή γυαλί. 

Σε ότι αφορά το ζυμώσιμο τμήμα των απορριμμάτων η απάντηση είναι απλή: αερόβια κομποστοποίηση, αφαίρεση των αδρανών υλικών (π.χ. μπάζα από επισκευές) με κοσκίνισμα και αξιοποίηση του κομπόστ σαν υψηλής ποιότητας εδαφοβελτιωτικό υλικό. 

Τα αδρανή που προκύπτουν από όλη την πιο πάνω διαδικασία, αξιοποιούνται στην οδοποιία ή σε αποκαταστάσεις τοπίου (π.χ. αποκατάσταση λατομείων). 

Πλεονεκτήματα αυτού του είδους διαχείρισης

Τέτοιες εγκαταστάσεις διαχείρισης μπορεί να τοποθετηθούν σχεδόν παντού και πολύ κοντά σε χώρους κατοικίας (δεν ενοχλούν με οσμές, θορύβους κλπ) 

• Δεν απαιτείται μεγάλη επένδυση για σταθμούς μεταφόρτωσης ακριβά μηχανικά συστήματα διαχωρισμού, κατασκευή ΧΥΤΑ, ΧΥΤΥ κλπ κάτι που κάνει εφικτή την ανάληψη του κόστους κατασκευής από Δήμους, ομάδες Δήμων ή την κοινότητα (πληθυσμιακή ενότητα έως 200.000 ανθρώπων)

• Δημιουργεί θέσεις εργασίας – ιδιαίτερα καθώς απαιτεί κύρια ανθρώπους αντί μηχανών 

• Εκμηδενίζει τα περιβαλλοντικά κόστη (όλα) 

• Παράγει εξαιρετικής ποιότητας κομπόστ, αυξάνοντας έτσι τις δυνατότητες αξιοποίησής του

• Έχει χαμηλές ενεργειακές απαιτήσεις

• Τείνει σε παραγωγή μηδενικών αποβλήτων.

• Οδηγεί σε δραστική μείωση του κόστους διαχείρισης των απορριμμάτων – που μεταφράζεται σε χαμηλότερα δημοτικά τέλη. 

• Δημιουργεί τις προϋποθέσεις για εργατική και κοινωνική διαχείριση και έλεγχο της εγκατάστασης και λειτουργίας της. Από τη μια το πολύ μικρό κόστος δεν κάνει ελκυστική την επιδίωξη ανάληψης της κατασκευής και διαχείρισής τους, από τους εργολάβους που λυμαίνονται τη διαχείριση των σκουπιδιών. Από την άλλη, αν η εγκατάσταση είναι δημοτική/κοινωνική και αν τα οφέλη της πηγαίνουν στην κοινότητα και δεν μετατρέπονται σε κέρδη για τους εργαλάβους, οι κάτοικοι έχουν σαφές κίνητρο να ασχολούνται με την σωστή και αποτελεσματική διαλογή των απορριμμάτων στην πηγή, δηλαδή το σπίτι τους.

Τι έχει συμβεί μέχρι τώρα αντί του αυτονόητου στη διαχείριση των απορριμμάτων;

Με ευθύνη της πολιτείας, των κομμάτων εξουσίας και των ΟΤΑ που καλοβλέπουν την εμπλοκή μεγάλων συμφερόντων στη διαχείριση των σκουπιδιών η χώρα έχει γεμίσει από αυτά τα τέρατα που ακούνε στο όνομα ΧΥΤΑ. 

Πρόκειται για συμπλέγματα τεχνητών βουνών σκουπιδιών που επικαλύπτονται με επιφανειακές αναπλάσεις προσπαθώντας να κρύψουν ότι συνιστούν περιβαλλοντικό εφιάλτη και καζάνια που βράζουν επί δεκαετίες δημιουργώντας φόβους ακόμα και για μελλοντικά ατυχήματα απρόβλεπτων διαστάσεων. Ρυπαίνουν με τις διαρροές των στραγγισμάτων τους τα υπόγεια νερά με ανεξέλεγκτο τρόπο. Ήδη σε πηγάδια στο Θριάσιο και στη Μαύρη Ώρα ανιχνεύονται συγκεντρώσεις βαρέων μετάλλων όπως χρώμιο, σε ποσότητες εξαπλάσιες από τον Ασωπό! 

Όταν συμβαίνουν κατολισθήσεις όγκων σκουπιδιών καταστρέφονται οι στοιχειώδης υποδομές απομάκρυνσης του βιοαερίου που εκλύεται με αποτέλεσμα να γίνονται τοξικές πυριτιδαποθήκες ικανές να αφανίσουν ολόκληρες περιοχές! 

Τι σχεδιάζουν σήμερα

Όλοι αυτοί που ευθύνονται για τη σημερινή κατάσταση, σήμερα, με το μανδύα του εκσυγχρονισμού, προωθούν: 

- Τη δημιουργία νέων κυττάρων (επεκτάσεων) στους υφιστάμενους ΧΥΤΑ ανά την χώρα καθώς και την κατασκευή νέων ΧΥΤΑ (π.χ. Γραμματικό, Κερατέα). 

- Μόνο στην Αττική σχεδιάζουν τη δημιουργία 4 μεγάλων κεντρικών εγκαταστάσεων επεξεργασίας σύμμεικτων απορριμμάτων που περιλαμβάνουν την τεχνολογία της βιολογικής ξήρανσης η οποία αποτελεί προπομπό της καύσης και τορπιλίζει τη δυνατότητα ανακύκλωσης. Πρόκειται για μέθοδο που αφαιρεί στοιχειωδώς τα μέταλλα και αφυδατώνει τα υπόλοιπα σκουπίδια, προετοιμάζοντάς τα για καύση. Τα σκουπίδια αυτά ονομάζονται SRF (secondary recovered fuel). Εκτός των άλλων επιπτώσεων η καύση των απορριμμάτων προκαλεί και την παραγωγή τεράστιων ποσοτήτων τοξικής τέφρας με σχεδόν ανυπέρβλητες δυσκολίες για την ασφαλή διαχείρισή της. 

- Αντίστοιχες εγκαταστάσεις υλοποιούνται με τον υφιστάμενο εθνικό και περιφερειακό σχεδιασμό σε όλη τη χώρα. 

- Εκχωρούν τη διαχείριση των απορριμμάτων σε μεγάλα οικονομικά συμφέροντα και κυρίως στα μονοπωλιακά συγκροτήματα που προωθούν την τεχνολογία της βιολογικής ξήρανσης. 

- Σχεδιάζουν την αστρονομική εκτόξευση των τελών διαχείρισης (τεράστια αύξηση δημοτικών τελών) για να καλυφθεί το εξωφρενικό κόστος της προωθούμενης μεθόδου. 

- Διαστρεβλώνουν τη σημασία των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, λογίζοντας σαν βιομάζα την καύση προϊόντων σκουπιδιών καταστρατηγώντας τη σχετική κοινοτική οδηγία (2008/98/ΕΚ) που σκόπιμα δεν έχουν ενσωματώσει στην εθνική νομοθεσία. 

- Σχεδιάζουν την ετήσια εισαγωγή μέσω του Αστακού 7 εκατομμυρίων τόνων SRF και την καύση τους ως βιομάζα σε μονάδες στον Αστακό, τον Βόλο και την Β. Ελλάδα για παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος. Η μονάδα του Βόλου ήδη αδειοδοτείται από την ΡΑΕ (Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας). Ενδεικτικά μόνο αξίζει να αναφερθεί ότι το σύνολο των σκουπιδιών της χώρας μετά βίας φτάνει τα 5,5 εκ. τόνους το χρόνο (χωρίς τα 7 εκατομμύρια τόνους που πρόκειται να εισαχθούν)! 

Και τώρα τι γίνεται;

Αποτελεί ζήτημα επιβίωσης της ελληνικής κοινωνίας το να ακυρωθούν και να ανατραπούν αυτά τα σχέδια από την διεκδίκηση και υλοποίηση της εφαρμογής ενός βιώσιμου μοντέλου ολοκληρωμένης διαχείρισης των απορριμμάτων. Είναι επίκαιρη όσο ποτέ η απαίτηση για: 

- την υπεράσπιση του δημόσιου και κοινωνικού συμφέροντος με την απαλλαγή της διαχείρισης των σκουπιδιών από πολιτικές που τις συνδέουν με εργολαβικά συμφέροντα. 

- την άμεση προώθηση της λειτουργίας μικρών αποκεντρωμένων εγκαταστάσεων ολοκληρωμένης διαχείρισης υπό συνθήκες εργατικού και κοινωνικού ελέγχου και διαχείρισης. 

- την εξαίρεση όλων των τεχνολογιών που οδηγούν στην καύση των σκουπιδιών. 

- την ενίσχυση όλων των διαδικασιών ανακύκλωσης. 

- την απόρριψη της επιλογής του ΥΠΕΚΑ να επιτρέψει την άτυπη αναγνώριση του SRF σαν πλήρως βιοαποδομήσιμο υλικό με συνέπεια η χρήση του να λογίζεται σαν ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή (η ηλεκτροπαραγωγή από ΑΠΕ επιδοτείται και γι’ αυτό οι μεγαλοεργολάβοι των σκουπιδιών επεδίωξαν και κατάφεραν να εντάξουν την καύση των απορριμμάτων για ηλεκτροπαραγωγή στις ΑΠΕ).

ΣΧΟΛΙΟ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΔΑΜΑΣΚΟΥ

Πολύ καλό κείμενο του Β.Στογιάννη που αναλύει: 

Το σφάλμα (οικολογικό έγκλημα - οικονομικό σκάνδαλο) των ΠΕΣΔΑ .

Κατά την άποψή μου σκιαγραφεί επίσης τις συνθήκες διαπλοκής – διαφθοράς ή (και) ανικανότητας-αδυναμίας σε κόμματα, ΜΚΟ, ΟΤΑ, κ.ο.κ. ….αφού αυτοί οι σχεδιασμοί προχωρούν ακάθεκτοι. 

Προσδιορίζει την εύκολη και άμεσα εφικτή λύση (σύμφωνα με την ορθή εφαρμογή της νομοθεσίας, την τέχνη και την επιστήμη, την ισχύουσα τάση σήμερα και την μέση ευρωπαική πρακτική που με διαρκώς επιταχυνόμενους ρυθμούς εδράζεται στον Διαχωρισμό στην Πηγή).

Η μοναδική μου προσθήκη-εξειδίκευση στο κείμενό αυτό είναι ότι οι εγκαταστάσεις συγκέντρωσης – διάθεσης/εμπορίας των διαχωρισμένων  στην πηγή υλικών συσκευασίας να είναι περισσότερες και μικρότερες (για έως 5-15.000 κατοίκους και όχι για 200.000).

Το ίδιο και για τις εγκαταστάσεις κομποστοποίησης προδιαλεγμένου-διαχωρισμένου στην πηγή βιοαποδομήσιμου.

Και αυτά σαν προτεραιότητα (όπου και όσο είναι κατά περίσταση δυνατό – σύμφωνα και με την ορθή ερμηνεία της αρχής της εγγύτητας)) 

Μεγάλες εγκαταστάσεις περίπλοκης επεξεργασίας όπου απαιτείται ‘’οικονομία κλίμακος’’ είναι απαραίτητες για τα εναπομένοντα σε σύμμεικτη κατάσταση.

Και π.χ. για 200.000 κατοίκους δεν πρέπει αυτές να ξεπερνάνε σχεδιαστικά τους 30.000 τόνους/έτος που είναι το 30% των παραγομένων 100.000 τόνων/έτος.

Η μείωση του ποσοστού των σκουπιδιών που παραμένουν σε σύμμεικτη μορφή πρέπει να συνδέεται άμεσα, ξεκάθαρα και αναλυτικά κατανοητά με τα δημοτικά τέλη. Αυτό είναι το ισχυρό κίνητρο που μέχρι στιγμής, λόγω διαφθοράς(?), διαπλοκής(?), ανικανότητας(?), δεν έχει ακόμα τεθεί σε λειτουργία. 

Το αναμενόμενο αποτέλεσμα είναι η περαιτέρω μείωση στα εξής:

1/ των χρόνων υλοποίησης των αποτελεσμάτων (τα μικρά συστήματα έχουν ταχύτερους ρυθμούς απόκρισης…) 

2/ στα κόστη μεταφοράς-διαχείρισης-κατασκευής-περιβάλλοντος.

3/ στην αλλοτρίωση του καταναλωτή-παραγωγού από τα αποτελέσματα (οικονομικά, οικολογικά…) των ενεργειών του (διαχωρισμός).

Πράγμα που θα εντείνει αυξανόμενα την συμμετοχή του κόσμου καθώς και τον αποτελεσματικά τεκμηριωμένο έλεγχο και τις εξειδικευμένες και άμεσες πιέσεις από τους πολίτες προς τους δυστροπούντες ΟΤΑ. 

05/04/11

Δ.Σ.ΔΑΜΑΣΚΟΣ

ΠΗΓΗ: GREEN-ATTACT.BLOGSPOT.COM 

Διαβούλευση για τα σκουπίδια;

από το http://aftodioikisi.gr

Είναι αλήθεια ότι στην πρόσφατη ημερίδα που πραγματοποίησαν ΥΠΕΚΑ και Περιφέρεια Αττικής για τη διαχείριση των απορριμάτων στη μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας δεν κλήθηκαν όλες οι εταιρείες που συμμετέχουν στη διαβούλευση, ενόψει του διεθνούς διαγωνισμού για την εφαρμογή του περιφερειακού σχεδιασμού;

Είναι αλήθεια ότι σε επικοινωνία εκπροσώπων των εταιρειών που δεν κλήθηκαν με συνεργάτες των κκ. Παπακωνσταντίνου και Σγουρού ο ένας έριχνε την ευθύνη στον άλλο;

Είναι αλήθεια, επίσης, ότι την ίδια ώρα οι εκπρόσωποι συγκεκριμένης εταιρείας που ο ιδιοκτήτης της είναι και ιδιοκτήτης ΜΜΕ (ονόματα δεν λέμε, οικογένειες δε θίγουμε) όχι μόνο ήταν ευάριθμοι αλλά και είχαν τοποθετηθεί σε περίοπτη θέση, με αποτέλεσμα ορισμένοι να υποστηρίζουν ότι «δεν τηρούνται ούτε καν τα προσχήματα»;